Kanał RSS
Zamknij
00baner 01baner 02baner 03baner 04baner 05baner 06baner 07baner 08baner 09baner 10baner 11baner 12baner 13baner 14baner 15baner 16baner 17baner 18baner 19baner 20baner
Znajdujesz się w: Strona główna / O Gminie / Charakterystyka

Charakterystyka

 

    

 

- ikonka_herb.jpg                                                                                          

 

Zapraszam do zapoznania się z najważniejszymi informacjami o naszej małej Ojczyźnie. Mam nadzieję, że zachęcę do odwiedzenia Gminy Kowala. Jest to miejsce, w którym można aktywnie wypocząć w bliskim kontakcie z naturą, dzięki malowniczym trasom rowerowym i pieszym. Bogatą przeszłość naszej gminy można poznać odwiedzając lokalne zabytki i miejsca pamięci. Z całego serca zapraszam do naszej gminy zarówno na odpoczynek od miejskiego zgiełku, jak i w celu nawiązania kontaktów gospodarczych. Zachęcam, by tu realizować swoje marzenia, tu się osiedlać, a kolejne firmy zapraszam do inwestowania. Z pewnością przed nami jeszcze wiele do zrobienia, ale nasza gmina już teraz posiada walory, które warto poznać.  

Wójt Gminy Kowala

Tadeusz Osiński

 

POŁOŻENIE

 

 

Kowala - gmina w powiecie radomskim, położona w południowej części województwa mazowieckiego zajmuje  obszar 74,7 km2. Mieszka tu obecnie 11.761 osób (stan na dzień 21.03.2016 r.). Gminę tworzy 19 sołectw w skład których wchodzi 26 miejscowości. Gmina  od północy graniczy z Radomiem, od wschodu z jego osiedlami mieszkaniowymi i gminą Skaryszew, od południa z gminami Orońsko i Wierzbica, a od zachodu z gminą Wolanów. Położenie geograficzne naszej gminy, w bezpośredniej bliskości aglomeracji miejskiej oraz dogodnych szlaków komunikacyjnych, daje szczególne możliwości rozwoju głównie w sferze usług. Południowy obszar gminy to  region z przewagą gospodarstw rolnych, w którym obok tradycyjnych gospodarstw wzrasta ilość specjalistycznych ferm hodowlanych oraz producentów owoców i warzyw. Spośród kilkuset przedsiębiorstw zarejestrowanych na terenie gminy najważniejsze znaczenie mają firmy transportowe, piekarnie i wytwórcy mebli. Gminę tworzy 18 sołectw, w skład których wchodzi 26 miejscowości. Na jej terenie  mają swoje siedziby: Urząd Gminy, Urząd Pocztowy, Bank Spółdzielczy, Gminne Centrum Informacji, Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, Ośrodek Integracji Środowiskowej "Szansa", Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej, pięć publicznych szkół podstawowych, publiczne gimnazjum, publiczne przedszkole, publiczna biblioteka, sześć kościołów parafialnych, apteka oraz cztery jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej. Kowala i jej okolice mają ciekawą historię, bogatą kulturę i tradycję. Do najważniejszych zabytków zalicza się modrzewiowy kościół w Bardzicach z XVIII wieku oraz barokowy kościół pod wezwaniem św. Wojciecha w Kowali.

 - okladka1__3_.jpg

W ostatnich latach nasza gmina stała się atrakcyjnym miejscem dla wielu Radomian, szukających miejsc wypoczynku i weekendowej rekreacji.

 

 

SZCZYPTA HISTORII

- okladka1__1_.jpg

 

Według legend wieś Kowala miała istnieć już w XI wieku. Jednak te przekazy nie znajdują potwierdzenia w źródłach. Pierwszą pewną wzmianką jest zapis z kościelnych spisów podatkowych z lat 1325-1327, gdzie po raz pierwszy pojawia się nazwa wsi Chowale.  W kronikach Długosza (1470-1480) pojawia się już nazwa Cowalya Sthępoczina. Nazwa według językoznawców pochodzi od nazwy osobowej "Stępota", pochodzącej od słowa stąpać.  Wieś od końca XV w. była własnością kolejno Pawła herbu Bogoria, rodu Łodziów z Wielkopolski, Piaseckich a następnie Kamienieckich. Kowala nie stała się w tym czasie "gniazdem" rodowym żadnego z rodów. W początkach XVIII wieku dziedzicami Kowali zostali  Gozdzcy, zwani też Gojskimi herbu Doliwa. Kolejnym dziedzicem wsi został Andrzej Mokronowski, a po nim  w 1784 r. Kowalę oraz Rudę Wielką kupił Jan Rogowski herbu Jastrzębiec szambelan królewski, porucznik wojsk polskich. Rogowski  był fundatorem  nowej świątyni w Kowali, która została konsekrowana w 1790r. Niestety kilka lat później w 1794 r. kościół spłonął od uderzenia pioruna. Wtedy Jan Rogowski, a po nim jego zięć Jan Nepomucen Jasiński wystawili nową murowaną świątynię. Po śmierci Jana Jasieńskiego dziedziczką wsi została jego córka Klementyna Deskur, która wraz z mężem Józefem Deskurem w czasie Powstania Styczniowego wspierała powstańców. Tuż po powstaniu Kowala została siedzibą gminy. W tym czasie majątek  Kowala został sprzedany  Zofii i Szczepanowi Bukowieckim, a następnie przeszedł w ręce Władysława Kuźnickiego. Jego córka Maria Kuźnicka  objęła zarząd majątku Kowali w 1919 r. i wspólnie z mężem  Aleksandrem Bronisławem Colonne-Walewskim gospodarowali w Kowali do roku 1945, kiedy majątek uległ parcelacji. Maria z Kuźnickich Colonna-Walewska była znanym społecznikiem. Za zaangażowanie i pomoc innym ludziom została nagrodzona w 1928 r. medalem Dziesięciolecia Odzyskania Niepodległości. Po wybuchu II Wojny Światowej już w dniach 7-8 września, Kowala została zajęta przez wojska niemieckie. Druga wojna światowa w rejonie Kowali przebiegła dosyć spokojnie. Walewscy w miarę możliwości pomagali uciekinierom, partyzantom i mieszkańcom okolicznych wsi. We dworze Maria Walewska zorganizowała tajne nauczanie. Po wojnie właścicielka Kowali Maria Sylwia Walewska podjęła pracę jako nauczycielka a później jako urzędniczka. Zmarła w 1980 r.W 1950 r. wprowadzono Rady Narodowe, likwidując samorząd gminy i urząd wójta. Powstały wówczas gromady obejmujące po kilka wiosek. Gmina Kowala została podzielona na kilka gromad. W 1954 roku wprowadzono Gromadzkie Rady Narodowe. W latach 1954 – 1972 granice gromad były często zmieniane. W 1972 r. zniesiono gromady, zastępując je gminami. Wprowadzono urząd Naczelnika Gminy. Wtedy po raz drugi powstała gmina Kowala. W 1975 roku wprowadzono dwustopniowy podział terytorialny kraju. Powiaty uległy likwidacji, w ich miejsce powstała struktura mniejszych województw i gmin. Utworzono wtedy województwo radomskie, w którym znalazła się gmina Kowala. Od 1 stycznia 1991 po reformie administracyjnej Kowala weszła w skład nowoutworzonego powiatu radomskiego w województwie mazowieckim.

 

 

TO TRZEBA ZOBACZYĆ

 

Kościół parafialny p.w. św. Wojciecha w Kowali

Parafia w Kowali została erygowana przed rokiem 1326. Obecna barokowa, murowana świątynia, została wystawiona staraniem Jana Rogowskiego. Po jego śmierci budowlę ukończył zięć fundatora Jan Nepomucen Jasiński. Konsekracji kościoła dokonał bp. sufragan lubelski Jan Lenczowski w dniu 19 października 1806r.Wnętrze trzynawowej barokowej świątyni jest bogato zdobione. Kościół posiada trzy ołtarze: główny i dwa boczne, chór, barokową ambonę umieszczoną na filarze prezbiterium. Cennymi  zabytkami są XVIII chrzcielnica z pokrywą oraz dwa barokowe krucyfiksy. Można również podziwiać norblinowską monstrancję i  ornat z czasów przedrozbiorowych. W prezbiterium oraz na ścianach kościoła zostały wmurowane epitafia  z napisami  i herbami znanych i zasłużonych dla Kowali obywateli. Po prawej stronie od wejścia znajduje się dwukondygnacyjna dzwonnica, pochodząca prawdopodobnie z czasów budowy kościoła. W otoczeniu kościoła  znajduje  się cmentarz grzebalny, gdzie możemy odnaleźć zabytkowe grobowce.

 

Kościół p.w. św. Andrzeja Boboli w Bardzicach

 - bardzice__-_kosciol_p.w._sw._a._boboli.jpg

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Modrzewiowy kościół został wzniesiony w latach 1771 – 1773 przez podkomorzego czerskiego Pawła Boskiego dziedzica Białobrzegów, chorążego i podkomorzego ziemi czerskiej. W latach 1955-1956 został odkupiony przez parafię w Bardzicach i  „przywędrował" z Białobrzeg  wraz z wyposażeniem. Od tego czasu jest kościołem parafialnym pod wezwaniem św. Andrzeja Boboli.  Posiada  trzy drewniane ołtarze zdobione kolumnami.  Sam kościół przez wieki został zachowany bez zasadniczych przekształceń. Wystrój świątyni uległ jednak  zmianie w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat. Gont  zmieniono na blachę miedzianą. Deski, którymi jest obity na zewnątrz oraz sufit, zostały wymienione na modrzewiowe. We wnętrzu świątyni możemy podziwiać piękną polichromię wykonaną przez Janinę Pol, malarkę z Warszawy. Najcenniejszym obiektem kościoła jest krzyż z rzeźbą Chrystusa, umieszczony na tęczy. Kościół otoczony jest modrzewiowym parkiem. Ciekawostką są drewniane rzeźby umieszczone po zewnętrznej stronie ścian kościoła.

 

Dom pamięci ks. Romana Kotlarza

- plebania_ks._kotlarza.jpg

 

Jest to dawna plebania w Pelagowie, gdzie od 1961 r. mieszkał ks. Roman Kotlarz – legendarny kapelan Radomskiego Czerwca’76. Budynek został wyremontowany staraniem władz gminy Kowala. Od 2014r. znajduje się w nim małe muzeum, gdzie eksponowana jest stała ekspozycja pod nazwą „Ksiądz musi zaprzestać…” poświęcona życiu ks. Romana Kotlarza oraz zdjęcia i pamiątki związane z osobą niezłomnego kapłana. Dom Pamięci jest także miejscem spotkań lokalnej społeczności. Wystawę można obejrzeć od poniedziałku do piątku w godzinach od 11:00 do 16:00.

 

Pomnik Żwirki i Wigury

- pomik_zwirki_wigury.jpg

Niewielki obelisk wznoszący się na skwerze w centrum Kowali - jak głosi pamiątkowa tablica - został wystawiony z inicjatywy mieszkańców Kowali i odsłonięty 11 listopada 1932r. w 14 rocznicę odzyskania niepodległości. Jego cokół zbudowany jest z polnych kamieni, a elementem głównym jest niewielkie śmigło samolotu. Jest to wyjątkowy - bo chyba jedyny w naszym regionie - oryginalny pomnik poświęcony parze asów przestworzy przedwojennej Polski: Franciszkowi Żwirce i Stanisławowi Wigurze. Pomnik przetrwał nienaruszony przez cały okres II Wojny Światowej

 

Pomniki i miejsca pamięci związane z Powstaniem Styczniowym

- pomnik_powstanie_styczniowe.jpg

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Pomnik upamiętnia powstańców styczniowych poległych w bitwie pod Kowalą w dniu 21.08.1863r. i znajduje się na skraju lasu przy drodze prowadzącej do Dąbrówki Zabłotniej. Pamiątkowy kamień upamiętnia postać ks. Fijałkowskiego, tutejszego proboszcza zesłanego na Syberię za udzielanie pomocy powstańcom, a usytuowany jest koło kościoła w Kowali. Obelisk odsłonięto w roku 2010.

 

Pomnik w Rożkach

 

Znajdujące się koła budynku stacji Rożki krzyż i tablica pamiątkowa upamiętniają dokonaną w tym miejscu w dniu 12.10.1942 r. masową egzekucję przeprowadzoną przez hitlerowców na mieszkańcach Radomia.

 

 

SPORT, TURYSTYKA, REKREACJA

 

- ikonka_zorza.jpg

 

- ikonka_luks.jpg

 

 

 

 

 

Aktywność mieszkańców gminy przejawia się także w dziedzinie sportu i rekreacji. Kalendarz imprez sportowych organizowanych przez kluby sportowe i placówki oświatowe  jest bardzo urozmaicony. Dominującymi dyscyplinami są: piłka nożna, tenis stołowy, siatkówka oraz judo. Na terenie gminy działają kluby sportowe: Zorza Kowala, LUKS Kowala, UKS Judo Kowala, UKS Lider, ULKS Jaskółka, UKS „GIM” Parznice które umożliwiają rozwijanie sportowych pasji dzieci, młodzieży i dorosłych mieszkańców Gminy Kowala. Miłośnicy sportu mają do dyspozycji wiele obiektów sportowych: gminne boisko w Kowali, 4 wielofunkcyjne boiska sportowe o sztucznej nawierzchni w Mazowszanach, Bardzicach. Kosowie i Kowali, halę sportową w Kowali i od tego roku salę gimnastyczną w Mazowszanach.

Zwolennicy aktywnych form wypoczynku mogą także skorzystać z tras rowerowych  poprowadzonych drogami i polnymi ścieżkami lub odbyć piesze wycieczki przez malownicze tereny gminy Kowala. Krajobraz kulturowy gminy uzupełniają kapliczki, krzyże i figury przydrożne, które można spotkać na naszym terenie.

 

- sport_rekreacja.jpg

 

 

ROZWÓJ GOSPODARCZO - SPOŁECZNY

- okladka1__5_.jpg

 

Gmina Kowala dba o rozwój gospodarczy i społeczny. Świadczą o tym inwestycje i realizowane projekty skierowane do lokalnej społeczności. Dogodność dla mieszkańców stanowi dobrze rozwinięta sieć dróg. Na terenie gminy funkcjonuje pięć szkół podstawowych: w Kowali, Bardzicach, Mazowszanach, Młodocinie Mniejszym i Kończycach Kolonii, gimnazjum w Parznicach oraz  przedszkole w Kowali. Placówki te są wyremontowane i doposażone, a ostatnio przy szkołach podstawowych powstały nowoczesne i bezpieczne place zabaw.

- place_zabaw.jpg

 

W naszej gminie działają cztery świetlice środowiskowe, które oferują bogaty i atrakcyjny program działań skierowanych do mieszkańców.

Działalność kulturalna gminy Kowala opiera się na działaniach takich instytucji jak Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, Gminna Biblioteka Publiczna. Gminne Centrum Wolontariatu, placówki oświatowe oraz liczne stowarzyszenia i grupy nieformalne aktywnie działające w sferze kultury. Z ich inicjatywy do kalendarza  na stałe wpisały się takie imprezy jak: Sztafeta Niepodległości, Akcja Czyścioch, Dzień Wolontariusza, festyny rodzinne, rajdy rowerowe i wiele innych imprez środowiskowych, konkursów i happeningów organizowanych corocznie w różnych miejscowościach na terenie gminy.

- okladka1__2_.jpg

 

Gmina Kowla należy do Stowarzyszenia Lokalna Grupy Działania „Wspólny Trakt”.

- ikonka_wspolny_trakt.jpg

 

Zostało ono założone w 2008 r. i obejmuje zasięgiem obszar trzech gmin: Kowali, Skaryszewa i Wierzbicy. Jego celem jest realizacja projektu „Leader” w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

 

 Zapraszamy do naszej pięknej gminy Kowala

 

 

Rafał Bielecki
Dożynki 2015     |     Karta Dużej Rodziny     |     Przedstawiciele stowarzyszeń konsultowali program współpracy     |     Echo Kowali     |     Lider Regionu 2015     |     
  • Cmentarz w Kowali
  • E-Kowala
  • GOPS Kowala
  • Internet w Kowali
  • Kowala Bez barier
  • Mikroporady
  • Pogoda
  • Przedszkoe w Kowali
  • Publiczna Szkoła Podstawowa w Bardzicach
  • Publiczna Szkoła Podstawowa w Kowali
  • Publiczna Szkoła Podstawowa w Mazowszanach
  • Publiczna Szkoła Podstawowa w Młodocinie Mniejszym
  • Publiczne Gimnazjum Parznice
  • Stowarzyszenie Pamięć Jana Pawła II
  • Szansa
  • Wirtualny spacer
  • Wspólny trakt
  • Youtube
Urząd Gminy w Kowali,
Kowala 105A, 26-624 Kowala, pow. radomski, woj. mazowieckie
tel.: 48 610 17 60, fax: 48 610 17 22, email: kowala[at]kowala.pl, http://www.kowala.pl
NIP: 948-179-79-78
projekt i hosting: INTERmedi@  |  zarządzane przez: CMS - SPI
Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
x