Kanał RSS
Zamknij
00baner 01baner 02baner 03baner 04baner 05baner 06baner 07baner 08baner 09baner 10baner 11baner 12baner 13baner 14baner 15baner 16baner 17baner 18baner 19baner 20baner

Bitwa pod Kowalą 21 VIII 1863

 
Latem 1863 r. w okolicach Wąwolnicy niedaleko Puław zorganizował się oddział pod wodzą  Kajetana Cieszkowskego pseudonim "Ćwiek". Faktycznym dowódcą oddziału był major Murdelio. Był to kilkuset osobowy, bardzo dobrze wyposażony w broń, oddział powstańczy. Dołączył do niego oddział pod wodzą Eminowicza (1837-1864), który walczył wraz z Langiewiczem a potem był szefem sztabu w oddziale Czachowskiego. Po rozbiciu partii Czachowskiego w VI 1863 podpułkownik Eminowicz sam sformował nowy oddział i dołączył do grupy Cieszkowskiego w lubelskim. Razem, partia Cieszkowskiego i Eminowicza liczyła ponad 1200 ludzi. Walczyli z Rosjanami w okolicach Chełma i Krasnegostawu. W połowie sierpnia Cieszkowski i Eminowicz dostali ważne zadanie przeprawienia się przez Wisłę i udanie się w kierunku granicy z Galicją, aby osłonić posiłki przybywające z Galicji. Przemarsz wojsk powstańczych aż do granicy miał się odbyć bez prowokowania Rosjan.

Inscenizacja Bitwy pod Kowala - 22 sierpnia 2010 r.

Więcej zdjęć w Galerii

Nocą z 14 na 15 VIII powstańcy przeprawili się przez Wisłę w rejonie Kaziemierza i zdążali w kierunku Iłży. Udało się zachować przemarsz w tajemnicy ale pod Iłżą dnia 20 VIII doszło do przypadkowej strzelaniny z wojskami carskimi. Rosjanie z garnizonu w Iłży ruszyli przeciw powstańcom. Powstańcy zmienili trasę i maszerowali w kierunku na Przytyk. 21 VIII Cieszkowski i Eminowicz zatrzymali się na skraju wsi Kowala. Powstańcy nie spodziewali się w okolicy wojsk rosyjskich. Jednak Rosjanie mając informacje o dużym oddziale powstańczym wysłali przeciw niemu oddziały z Radomia Rosjanie nie byli dostatecznie przygotowani do walki, nie mieli ze sobą armat i byli fatalnie dowodzeni. Wojska carskie podpaliły wieś i zabrały się do rabunku. Wtedy uderzyli powstańcy. Rosjanie oświetleni przez ogień palącej się wsi nie mogli zorganizować skutecznej obrony przed nacierającymi z ciemności powstańcami i ponieśli klęskę. Jednak straty powstańców były dosyć znaczne. Według Brykczyńskiego było to 200 ludzi. Po bitwie powstał we wsi pomnik wzniesiony przez Rosjan z napisem po rosyjsku "Pamiatnik radiowomu 12 roty 26 piechotnego Mogilewskiego połka Prokopiu Smirnowu ubitemu w dielie pri dierewni Kowala 8 awgusta 1863 godu" (różniaca dat wynika z różnic kalendarza polskiego i rosyjskiego). Pomnik został zapewne po 1915 r. zniszczony. Straty odniesione przez mieszkańców wsi musiały być spore ponieważ był to czas tuż po żniwach a spłonęła pewnie nie jedna stodoła i spichlerz.

„Bitwa pod Kowalą" - Opis naocznego świadka. Kalendarz Narodowy (Wiedeń, Drezno)

 

Rafał Bielecki
Dożynki 2015     |     Karta Dużej Rodziny     |     Przedstawiciele stowarzyszeń konsultowali program współpracy     |     Echo Kowali     |     Lider Regionu 2015     |     
  • Cmentarz w Kowali
  • E-Kowala
  • GOPS Kowala
  • Internet w Kowali
  • Kowala Bez barier
  • Mikroporady
  • Pogoda
  • Przedszkoe w Kowali
  • Publiczna Szkoła Podstawowa w Bardzicach
  • Publiczna Szkoła Podstawowa w Kowali
  • Publiczna Szkoła Podstawowa w Mazowszanach
  • Publiczna Szkoła Podstawowa w Młodocinie Mniejszym
  • Publiczne Gimnazjum Parznice
  • Stowarzyszenie Pamięć Jana Pawła II
  • Szansa
  • Wirtualny spacer
  • Wspólny trakt
  • Youtube
Urząd Gminy w Kowali,
Kowala 105A, 26-624 Kowala, pow. radomski, woj. mazowieckie
tel.: 48 610 17 60, fax: 48 610 17 22, email: kowala[at]kowala.pl, http://www.kowala.pl
NIP: 948-179-79-78
projekt i hosting: INTERmedi@  |  zarządzane przez: CMS - SPI
Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
x